Biegi narciarskie - jedna z najstarszych dyscyplin sportowych - dzi?ki Justynie Kowalczyk przyci?gaj? przed telewizory miliony Polaków. Polka jest g?ówn? faworytk? olimpijskiej rywalizacji w Vancouver i mo?e sta? si? gwiazd? najbli?szych igrzysk.

Ju? oko?o 20 tysi?cy lat temu ludy kolonizuj?ce pó?nocne regiony Europy, Azji i Ameryki Pó?nocnej porusza?y si? na ?niegu na czym?, co przypomina?o narty. Pierwsze prymitywne narty z drewna, znalezione na terenie Norwegii, pochodz? sprzed pi?ciu tysi?cy lat. Oko?o X wieku Wikingowie pos?ugiwali si? nimi cz?sto do transportu po?ywienia i dobytku.

W 1767 roku w Christianii - czyli obecnym Oslo - odby? si? pierwszy narciarski bieg dla wojskowych. Jednak?e dopiero na pocz?tku XIX wieku narty zacz??y s?u?y? przede wszystkim rozrywce i rywalizacji sportowej.

Pierwsze kluby narciarskie powsta?y w 1861 roku w Norwegii i USA. Nieco wcze?niej, bo w 1843 roku w Tromsoe zorganizowano pierwszy publiczny bieg na dystansie 5 km.

Od 1892 roku w Holmenkollen organizowano wielkie zawody narciarskie, w których rywalizowano w biegach, skokach i kombinacji klasycznej.

Konkurencji biegowych nie mog?o zabrakn?? w pierwszych zimowych igrzyskach w Chamonix w 1924 roku. Od tej pory biegacze narciarscy s? obecni w ka?dej kolejnej olimpiadzie. Pocz?tkowo startowali tylko m??czy?ni - na 18 i 50 km. Stopniowo rozszerzano liczb? konkurencji, a w 1952 roku w igrzyskach wzi??y udzia? równie? kobiety.

Do tej pory m??czy?ni rywalizowali na nast?puj?cych dystansach: 10 km (w programie olimpijskim od 1992 r.), 15 km (od 1956, w latach 1924-52 rozgrywano bieg na 18 km), 30 km (od 1956), bieg na 50 km (od 1924), sztafeta 4x10 km (od 1936).

Kobiety wyst?powa?y na dystansach: 5 km (od 1964 r.), 10 km (od 1952), 15 km (od 1992), 30 km (od 1992, w latach 1984-88 rozgrywano bieg na 20 km), sztafeta 3x5 km (1956, od 1976 sztafeta 4x5 km).

W 2002 roku w Salt Lake City po raz pierwszy rozegrano zawody sprinterskie na 1,5 km - zarówno w?ród pa? jak i panów, które zast?pi?y, odpowiednio, biegi na 5 i 10 km.

Rywalizacja w sprincie przebiega wed?ug nieco innych zasad ni? tradycyjnie. Po rundzie kwalifikacyjnej czo?owa 30 walczy w pi?ciu ?wier?fina?ach. Do kolejnego etapu przechodz? dwie pierwsze z ka?dej serii oraz dwie z najlepszymi czasami. Z dwóch pó?fina?ów wy?aniana jest najlepsza szóstka, która wyst?puje w finale.

Cztery lata temu w Turynie dru?ynowe biegi sprinterskie zast?pi?y bieg na 15 km kobiet i 30 km m??czyzn.

Obecnie zawodnicy wykorzystuj? do biegania zarówno styl klasyczny, jak i styl dowolny, nazywany potocznie ?y?wowym. W latach 1924-84 w igrzyskach rywalizacja przebiega?a wy??cznie przy u?yciu techniki klasycznej, która wymaga?a, by narty prowadzone by?y równolegle do siebie, a jazda odbywa?a si? po wyznaczonych torach.

W olimpiadzie w Calgary w 1988 roku po raz pierwszy przeprowadzono konkurencje w stylu dowolnym. Nie wymaga on jazdy w wyznaczonych torach i pozwala narciarzom na szybsze poruszanie si? po ?niegu.

W igrzyskach w Nagano rozgrywano tak?e biegi ??czone. Zawodnicy startowali jednego dnia na dystansie 5 (kobiety) lub 10 km (m??czy?ni) technik? klasyczn? i by?a to oddzielna konkurencja premiowana olimpijskimi medalami. Nast?pnego dnia rywalizowano w biegach na dochodzenie na 10 (kobiety) lub 15 km (m??czy?ni) technik? dowoln?.

Od igrzysk w Salt Lake City bieg ??czony jest rozgrywany jednego dnia i sportowcy otrzymaj? tylko jeden komplet medali, pokonuj?c dwa jednakowe dystanse (2x7,5 K i 2x15 M).

Polska ma w dorobku jeden medal olimpijskiego w biegach narciarskich. Cztery lata temu w Turynie Justyna Kowalczyk stan??a na najni?szym stopniu podium w biegu na 30 km technik? dowoln?. W poprzednim sezonie triumfowa?a w klasyfikacji generalnej Pucharu ?wiata, a w mistrzostwach ?wiata. Libercu wywalczy?a dwa z?ote i jeden br?zowy medal. Obecnie tak?e nie ma sobie równych w pucharowej rywalizacji.

Blisko wywalczenia medalu by?a sztafeta kobiet 3x5 km w igrzyskach w 1960 roku, ale zaj??a czwarte miejsce.

Najwa?niejsze sukcesy Polaków w biegach narciarskich:

mistrzostwa ?wiata:
1974 - Jan Staszel - 3 m. w biegu na 30 km
1978 - Józef ?uszczek - 1 m. w biegu na 15 km, 3 m. w biegu na 30 km

igrzyska olimpijskie:
1956 - sztafeta kobiet 3 x 5 km (Maria G?sienica Buk-Kowalska, Józefa P?ksa-Czerniawska, Zofia Krzeptowska-G?sienica - Buk) - 5 m.
1960 - sztafeta kobiet 3 x 5 km (Stefania Biegun, Helena G?sienica-Daniel, Józefa Czerniawska) - 4 m.
sztafeta m??czyzn 4 x 5 km (Józef Rysula, Józef Gut-Misiaga, Andrzej Mateja, Kazimierz Zelek) - 6 m.
1968 - sztafeta kobiet 3 x 5 km (Weronika Budny, Józefa Czerniawska, Stefania Biegun) - 5 m.
1980 - Józef ?uszczek - 6 m. w biegu na 30 km, 6 m. na 15 km.
2006 – Justyna Kowalczyk – 3 m. w biegu na 30 km

Wiadomości

Wybierz: